Nowe Podkarpacie

Reklama
Reklama

Uherce/ gmina Lesko/

Email

Osada powstała prawdopodobnie w II połowie XIV wieku ale niszczona najazdami Tatarów nie zdołała się rozwinąć. W 1436 roku Kmitowie – właściciele rozległych dóbr ziemskich w dorzeczu Sanu, dokonali lokacji Uherzec, osadzając we wsi przybyszów z Węgier. Od nich wzięła się jej nazwa ( uhorski – po rusku węgierski ). Około 1550 roku Uherce przeszły w posiadanie Herburtów, którzy kilka lat później wznieśli tu murowany, renesansowy dwór o charakterze obronnym, otoczony fosą i fortyfikacjami ziemnymi, wyposażony w narożne baszty. Co prawda nie mógł on się oprzeć regularnym wojskom, okazał jednak wielką przydatność w czasie sąsiedzkich konfliktów i zbrojnych napadów.

 Pod koniec XVI wieku Uherce jako wiano Doroty z Herburtów, znalazły się w rękach jej męża Stanisława Tarnawskiego, chorążego ziemi sanockiej. Tarnawski, hulaka i utracjusz, nie tylko zdołał przepuścić własny majątek ale też popadł w długi u Tomasza Drohojowskiego, referendarza koronnego. Nie zamierzając ich spłacać, wiedząc że Drohojowski rychło pozbawi go Uherzec, ofiarował je Stanisławowi Stadnickiemu z Leska, kasztelanowi przemyskiemu w zamian za opiekę i ochronę przed mocno już zniecierpliwionym referendarzem. Ten wpadł we wściekłość i zaatakował dwór. Skryty za grubymi murami Tarnawski odpierał ataki i nie zamierzał się poddać. Nawet paromiesięczne oblężenie fortalicji nie przyniosło efektów. Jak podaje Władysław Łoziński w „Prawem i lewem", prywatna wojna toczyła się przez cztery lata. W końcu wmieszał się w nią „opiekun" Stadnicki. Jego ludzie zabili Drohojowskiego i Tarnawski triumfował. W XVIII wieku Uherce należały do Malickich, a w XIX – Skibińskich. Po pożarze dworu przed rokiem 1830, Skibińscy przystąpili do odbudowy obiektu, znacznie zmieniając jego architekturę. W trakcie prac przywieziono z Laszek i ponownie ułożono drewnianą podłogę - relikwię rodu Mniszchów. Na niej bowiem klęczał w 1604 roku Dymitr Samozwaniec, prosząc Jerzego Mniszcha o rękę córki Maryny.

W II połowie XIX wieku Uherce stały się własnością Anny Świeykowskiej. W części wsi zwanej Łazy powstał niewielki zakład zdrojowy, wykorzystujący miejscowe wody mineralne. Wówczas w nazwie wsi pojawił się drugi człon: Mineralne, funkcjonujący do tej pory. Pod koniec XIX wieku firma prowadząca poszukiwania ropy naftowej przewierciła źródła i wypływ wód solankowych i siarczkowych ustał, a zakład zlikwidowano. Na początku XX wieku właścicielem dóbr w Uhercach został Ernest Till, który w 1930 roku sprzedał część posiadłości Żydom, pozostawiając sobie m. in. dwór. W 1939 roku, po podziale" łupów", Uherce znalazły się w granicach ZSRR. W dworze mieścił się ośrodek maszynowy. W 1941 Uherce zajęli Niemcy, a dwór został siedzibą Liegenschaftu.

Po reformie rolnej w 1944 roku dwór przeszedł na własność państwa. Gospodarował w nim PGR. Efektem była dewastacja parku, a doraźne remonty ostatecznie zniekształciły bryłę obiektu. Po likwidacji PGR dwór dwukrotnie zmieniał prywatnych właścicieli, deklarujących jego remont. Nie podjęto jednak żadnych prac, toteż obecnie obiekt staje się malowniczą ruiną ale wciąż jeszcze można go uratować, choć koszty remontu byłyby ogromne. Założony na rzucie prostokąta, ma nieregularny układ wnętrz. Na parterze zachowała się część oryginalnych sklepień krzyżowych i kolebkowych z II połowy XVI wieku. W elewacji frontowej wyróżniają się dwie wieże po bokach, a w ogrodowej – boniowanie na narożnikach. Dach korpusu czterospadowy, nad wieżami alkierzowymi – dwuspadowy. W otoczeniu obiektu widoczne ślady umocnień ziemnych i fos. Z parku ocalało kilka starych drzew: jesiony, klony, topole.

Poniżej dworu stoi, zbudowany w 1757 roku barokowy kościół. Co ciekawe, ma on również charakter obronny. Otacza go dwumetrowej wysokości mur z otworami strzelniczymi. Za murem kościelnym mieli się chronić mieszkańcy wsi podczas zbrojnych napadów watah zbójeckich, które jeszcze w XVIII wieku stanowiły powszedniość na tych terenach.

Martwi cię coś, lub denerwuje? Napisz do Nas!

Imię
Email:
Temat
Wiadomość

Ogłoszenia ostatnio dodane

All rights reserved: Nowe Podkarpacie Designed by: KAJUS