Nowe Podkarpacie

Reklama
Reklama

Trwałość i ochrona lasów jest najważniejsza

Email

Trwałość i ochrona lasów jest najważniejsza

Z Grażyną Zagrobelną, dyrektorem Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie, rozmawia Andrzej Józefczyk


Dyrekcja Lasów Państwowych w Krośnie obchodzi w tym roku 40-lecie istnienia w tym mieście. Proszę opowiedzieć o sukcesach i porażkach z tego okresu.

– Jak każda historia, również i ta dotycząca lasów Podkarpacia ma swoje blaski i cienie, chociaż tych ostatnich na przestrzeni lat było na szczęście niewiele. Utworzenie w 1978 roku przedsiębiorstwa państwowego pn. Okręgowy Zarząd Lasów Państwowych w Krośnie przypada na trudny okres kryzysu gospodarczego i społeczno-politycznego. W tym czasie borykaliśmy się z wieloma problemami, jak choćby ogromny rozmiar zalesień gruntów porolnych i związane z tym duże nakłady na pielęgnację upraw i młodników, a także ich ochronę przed zwierzyną. Dużym problemem było znaczne osłabienie drzewostanów jodłowych, będące wynikiem emisji przemysłowych zza naszej południowej granicy. Do tego wszystkiego gradacje szkodników, okresy suszy i huraganów, choroby drzew, wielkie pożary, liczne przypadki kłusownictwa czy wandalizmu. Początek lat 90. XX w. to początek nowego ładu ekonomicznego i nowych trendów w gospodarce leśnej. Wraz z ustawą o lasach uchwaloną w 1991 roku powstała nowa wizja działalności Lasów Państwowych. W pierwszej kolejności transformacja ta polegała na prywatyzacji sektora usługowego, co zapewniło nadleśnictwom skoncentrowanie się na jakości prac zgodnie ze sztuką leśną i wymogami środowiska. Leśnictwo oparte zostało na nowych proekologicznych zasadach i nadano mu rozliczne zadania w sferze społecznej.

– Na sukcesy trzeba było wciąż czekać?

– One przyszły z czasem. Jeszcze w połowie lat 90. ub. wieku notowaliśmy kryzysy skutkujące licznymi redukcjami załogi, a nawet ci, którzy pracowali, musieli korzystać z urlopów bezpłatnych, bo po prostu w nowych realiach gospodarczych nie było pieniędzy na bieżącą działalność. Niewątpliwym sukcesem naszej działalności jest to, że od tego czasu dbamy o różnorodność biologiczną lasów, chronimy je przed wieloma zagrożeniami – z czasem Lasy Państwowe wypracowały skuteczne mechanizmy gospodarcze zapewniające ekonomiczne bezpieczeństwo. To z kolei pozwoliło nam na stabilizację zatrudnienia i rytmiczne dostawy na rynek uniwersalnego surowca ekologicznego, jakim jest drewno. Oczywiście jego pozyskanie uwzględnia wszystkie inne funkcje, jakie pełnią lasy. W ten sposób nie tylko dbamy o przyrodę, ale też umożliwiamy ludziom korzystanie z jej dóbr.

– Jaka jest według Pani rola leśnictwa w gospodarce naszego regionu?

– Moim zdaniem wciąż niedoceniona. Leśnictwo i leśnicy od zawsze byli silnie związani i nadawali ton rozwojowi Podkarpacia. Szczególną rolę odegrali w konspiracji, a także po zawirowaniach wojennych. Na wyludnionych obszarach Roztocza, Pogórza, Beskidu Niskiego i Bieszczadów to właśnie przed leśnikami stanęło wielkie zadanie przywrócenia życia i zalesienia dziesiątek tysięcy hektarów odłogowanych gruntów. To właśnie leśnicy byli pionierami powojennego Podkarpacia. Rozpoczął się wówczas okres wielkiego budowania zarówno infrastruktury biurowej, jak i mieszkalnej oraz sieci dróg i mostów, rozbudowy trasy Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej. Leśnicy ciężko też zapracowali na obecny dobry stan przyrody w całym regionie. Wysiłkiem kilku pokoleń ludzi lasu lesistość Podkarpacia wzrosła w ostatnim półwieczu z 28 proc. do 37 proc., a więc sporo powyżej średniej krajowej. W tymże okresie ponad 40 tysięcy ha najcenniejszych przyrodniczo lasów weszło w skład Bieszczadzkiego i Magurskiego PN. Lasy są dziś prawdziwym bogactwem i powodem do dumy dla mieszkańców Podkarpacia. Stały się miejscem pracy i głównym źródłem utrzymania dla wielu osób zamieszkujących nasz region. Mało kto wie, że Lasy Państwowe na terenie Podkarpacia dają utrzymanie dla około 150 tysięcy rodzin. Bezpośrednio związane jest z nimi funkcjonowanie prywatnych podmiotów wykonawczych, w tym zakładów usług leśnych czy firm transportowych. Ogromną rolę pełni dla regionu cały przemysł drzewny, zwłaszcza produkcja mebli. Można powiedzieć, że leśnictwo i przemysł drzewny to jeden z najważniejszych motorów napędowych rozwoju Podkarpacia.

– Często eksponujecie społeczną rolę lasu…

– Od wielu lat jednym z głównych zadań wielofunkcyjnego leśnictwa jest udostępnianie lasów społeczeństwu. Widać to dziś niemal na każdym kroku, bo ta funkcja stała się integralną częścią prawidłowego zarządzania i gospodarowania zasobami leśnymi. Las jest otwarty dla ludzi, zachęcamy do jak najczęstszego w nim przebywania. Oferujemy setki kilometrów szlaków pieszych, rowerowych i konnych oraz narciarskie trasy biegowe, dziesiątki parkingów leśnych i pól biwakowych. Należy również podkreślić ogromną rolę leśników jako źródła wiedzy o polskich lasach, ich historii oraz walorach przyrodniczych. Jesteśmy zaangażowani w działania edukacyjne i promocyjne, które pozwalają mieszkańcom Podkarpacia oraz turystom z kraju i zza granicy lepiej poznać ważny element dziedzictwa narodowego, jakim są lasy. Ogromnym zainteresowaniem cieszą się lekcje i zajęcia edukacyjne dla dzieci i młodzieży prowadzone przez profesjonalnie przygotowanych edukatorów. Nasza kadra od lat wspiera szkoły na różnych etapach edukacji. Wspólnie z organizacjami pozarządowymi organizujemy jednorazowe i cykliczne akcje służące poszerzeniu wiedzy o lesie, przyrodzie, ekologii. Współpracujemy także z ośrodkami naukowymi, wspierając badania w dziedzinie leśnictwa, łowiectwa,   zoologii, botaniki i ekologii.

– Czego życzyć lasom i leśnikom w dniu ich święta?

– Spokoju i zrozumienia, że są bezpieczne, pod dobrą opieką merytorycznie przygotowanej kadry leśnej, dla której trwałość i ochrona lasów jest najważniejsza.

 

Krosno stolicą podkarpackich lasów

Zmienne były losy regionalnych struktur zarzadząnia państwowymi lasami w regionie. Siedziby zmieniały się dość często. Tuż po wojnie utworzono Okręgowy Zarząd Lasów Państwowych w Rzeszowie, jednak już w 1945 roku przeniesiono jego siedzibę do Tarnowa, następnie Przemyśla (1951) i Krakowa (1975). Ostatecznie w 1978 roku utworzono przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą Okręgowy Zarząd Lasów Państwowych w Krośnie. Przełomowym momentem w jego istnieniu był początek lat 90. XX w., kiedy to zrodził się nowy ład ekonomiczny i nowe otwarcie dla gospodarki leśnej. Zarządzanie lasami ujęto w ustawie o lasach, najważniejszym dokumencie dla organizacji. Jej uchwalenie w 1991 r. przesunęło akcenty działalności Lasów Państwowych. Podkreślono konieczność trwałego zachowania lasu i ciągłości jego wielofunkcyjnego użytkowania przez obecne i przyszłe pokolenia. Wejście w życie tej ustawy spowodowało przemianowanie OZLP w Regionalną Dyrekcję LP. Określono na nowo kompetencje poszczególnych jednostek organizacyjnych.


W 1994 r. nadano Lasom Państwowym nowy statut. Ustawa wprowadziła również pojęcie Służby Leśnej. Dziś Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Krośnie nadzoruje gospodarkę leśną w 26 nadleśnictwach na obszarze Podkarpacia  i na fragmencie woj. małopolskiego. Teren ten obejmuje 21 powiatów ziemskich i 143  gminy. Lasy w zasięgu RDLP w Krośnie zajmują 542,2  tys. ha, z tego 443,4 tys. ha to lasy własności Skarbu Państwa, 24,6 tys. ha – lasy gminne, 74,2 tys. ha – lasy prywatne. Lesistość obszaru sięga 38,5 proc. Aż 95 proc. powierzchni leśnej to tereny podlegające różnym formom ochrony przyrody, jak: obszary sieci Natura 2000, parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, rezerwaty przyrody, użytki ekologiczne. Same obszary chronione sieci NATURA 2000 obejmują łącznie powierzchnię 255 tys. ha, czyli 61 proc. powierzchni leśnej RDLP.

Lasy stanowią też o faunistycznym bogactwie regionu. Tylko tu występują jednocześnie wszystkie gatunki krajowych drapieżników: niedźwiedzie, wilki, rysie i żbiki. Swą jedyną krajową ostoję ma tutaj wąż Eskulapa. Leśnicy realizują program aktywnej ochrony żubra, obejmujący całe Karpaty. Podkarpackie lasy są również otwartym miejscem rekreacji i odpoczynku dla ludzi. Oferują liczne szlaki turystyki pieszej, rowerowej, konnej i narciarskiej, zapewniają dostęp do parkingów leśnych oraz miejsc biwakowych. Jednocześnie odgrywają znaczącą rolę w edukacji przyrodniczej, udostępniając odwiedzającym liczne ścieżki dydaktyczne oraz oferując zajęcia lekcyjne dla dzieci i młodzieży, m.in. w sali edukacyjnej przy siedzibie RDLP w Krośnie.

Drewno – bezcenny surowiec z regionu

Bezpośrednim produktem, jaki powstaje w trakcie prowadzenia gospodarki leśnej, jest drewno – surowiec o bardzo różnych zastosowaniach, od tysięcy lat niezbędny w budownictwie, transporcie, jako źródło energii oraz do wytwarzania niezliczonych przedmiotów codziennego użytku. W wielu branżach, m. in. w meblarstwie, budownictwie mieszkaniowym czy szkutnictwie, jest niezastąpione.  Na terenie Podkarpacia drewno stanowi bardzo istotny czynnik rozwojowy. Z gospodarki leśnej i przerobu tego surowca utrzymuje się ogromna liczba pracowników i ich rodzin. Pozyskanie w granicach dwóch milionów metrów sześciennych to poważny zastrzyk surowcowy dla polskiego przemysłu drzewnego. Dzięki niemu dynamicznie rozwija się przede wszystkim przemysł meblarski oraz produkcja stolarki budowlanej, ciesząca się wielkim uznaniem nabywców zagranicznych. Popyt na meble przyciąga na Podkarpacie dużych inwestorów, którzy zakładają tu nowe firmy tworzące nowe miejsca pracy.


Dzięki nieustającemu zapotrzebowaniu na drewno rośnie również liczba firm świadczących usługi na rzecz Lasów Państwowych w zakresie pozyskania drewna, hodowli i ochrony lasu i zrywki. Należą do nich Zakłady Usług Leśnych – na terenie RDLP w Krośnie działa ponad 700 takich podmiotów, zatrudniających prawie 2,5 tysiąca pracowników. Dodatkowe usługi, takie jak transport drewna czy usługi remontowe, dają pracę kolejnym tysiącom ludzi. A przecież w oparciu o drewno pracują także liczne tartaki, firmy meblarskie oraz te mające związek z przemysłem drzewnym i papierniczym czy zaopatrzeniem w opał. Lasy podkarpackie cechuje różnorodność gatunkowa drzew leśnych i relatywnie bardzo wysoki udział gatunków liściastych. Dzięki temu jest możliwe bardzo szerokie zastosowanie pozyskiwanego z nich drewna.

I tak np. buczyna ma doskonałe zastosowanie jako materiał meblowy, nadaje się na sklejki, płyty, na parkiety, do wyrobu beczek, narzędzi, maszyn, przyrządów sportowych, instrumentów muzycznych oraz  przedmiotów codziennego użytku. Wytwarza się z niej papier i węgiel drzewny. Ma również dużą wartość opałową. Drewno dębowe ma szerokie zastosowanie w stolarstwie, meblarstwie, służy do wyrobu oklein i parkietów. Jaworzyna szczególne zastosowanie znajduje w przemyśle meblowym i sklejkowym, nadaje się na okładziny, parkiety oraz do wyrobu instrumentów muzycznych. Drewo jesionowe doskonale nadaje się do produkcji mebli, parkietów, łodzi czy sprzętu sportowego. Wykorzystywane jest również w lutnictwie. Olsza szara, której udział w lasach Podkarpacia po wojnie był bardzo znaczący, dzisiaj sukcesywnie ustępuje miejsca innym gatunkom, ale jest wciąż wykorzystywana jako surowiec w przemyśle sklejkowym, jako drewno konstrukcyjne na budowle wodne, do produkcji płyt wiórowych i pilśniowych, papieru i celulozy, na instrumenty muzyczne, w modelarstwie oraz do wyrobu sprzętów domowych, kuchennych, na ołówki, ramy, zabawki. W podkarpackich lasach wśród drzew iglastych dominuje jodła, której drewno stosowane jest głównie w budownictwie, przemyśle celulozowo- papierniczym i zapałczanym. Pozostałe gatunki, takie jak sosna, świerk i modrzew, dają bardzo wartościowe drewno wykorzystywane zwłaszcza w budownictwie i meblarstwie.

 

Płatny materiał reklamowy

Martwi cię coś, lub denerwuje? Napisz do Nas!

Pseudonim
Email:
Temat
Wiadomość

All rights reserved: Nowe Podkarpacie Designed by: KAJUS